Bạn đã biết sự khác biệt về cách cúng ông Táo ở 3 miền hay chưa?

Tại mỗi vùng miền trên dải đất hình chữ S, có rất nhiều dân tộc khác nhau cùng chung sống hoà bình. Điều đó tạo ra những nét văn hoá riêng cho mỗi nơi trên đất nước Việt Nam. Ngay trong các dịp như Tết Táo quân, sự khác biệt đó cũng được thể hiện khá rõ. Tuỳ theo từng miền, các gia đình sẽ thực hiện việc cúng lễ khác nhau sao cho phù hợp nhất với phong tục địa phương.

Tết Nguyên đán cũng đã đến gần và cúng Tết Táo quân là một trong những phong tục truyền thống lâu đời của người Việt. Vì vậy, bài viết này sẽ giúp bạn tìm hiểu xem cúng ông Táo ở 3 miền khác nhau như thế nào nhé.

Lưu ý: Theo quan niệm dân gian, ngày cúng ông Táo là ngày 23 tháng Chạp, tức ngày 23 tháng 12 Âm lịch. Vào năm 2023, sự kiện này sẽ trùng với ngày 14 tháng 1 Dương lịch.

Thời gian cúng ông Táo

Ở miền Bắc, có nhiều gia đình sẽ làm lễ cúng ông Công ông Táo từ khá sớm. Họ thường không làm vào đúng ngày 23 tháng Chạp mà có thể làm từ ngày 21 tháng Chạp và muộn nhất là trong buổi sáng ngày 23 tháng Chạp, tuỳ theo điều kiện.

Trong khi đó, người dân miền Trung sẽ thường làm lễ cúng Táo quân vào đêm ngày 22, rạng sáng ngày 23 tháng Chạp.

Đối với người miền Nam, hầu hết người dân sẽ làm lễ cúng ông Công ông Táo vào đêm 23 tháng Chạp, từ 20h-23h. Theo đó, người dân miền Nam quan niệm rằng khi nào dùng xong bữa tối và không còn nấu nướng trên bếp nữa thì mới thực hiện việc tiễn ông Táo lên trời gặp Ngọc Hoàng.

Mâm cỗ cúng ông Táo

Vào dịp Tết Táo quân, hầu hết các gia đình Việt đều sẽ sửa soạn hoa quả, tiền vàng và mâm cỗ để làm lễ tiễn các Táo lên chầu trời. Ngày 23 tháng Chạp hàng năm luôn được coi là thời khắc thiêng liêng và ý nghĩa trong năm. Tuy nhiên, phong tục tập quán 3 miền có những nét riêng, vì vậy cách chuẩn bị mâm cỗ cúng ông Táo cũng có sự khác nhau.

Tại miền Bắc, mâm cỗ cúng ông Công ông Táo thường có đủ các món ăn truyền thống như gà, xôi gấc, giò, nem rán, canh, xào, chả… Ở nhiều địa phương, một số gia đình còn cẩn thận chuẩn bị cả xôi chè nấu bằng gạo nếp cái và trà hoa sen.

Tại miền Trung, một số vùng như Huế và Hội An lại có phong tục thờ cúng thêm tượng Táo quân làm bằng đất và dựng cây nêu sau ngày 23 tháng Chạp. Bên cạnh tượng đất, mâm cỗ của người miền Trung cũng có đủ đồ cúng, hoa tươi, hoa quả. Ngoài ra, cá ngừ hoặc cá thu là một trong những món buộc phải có trong mâm cỗ cúng.

Tại miền Nam, mâm cỗ cúng ông Công ông Táo cũng có sự tương đồng như ở miền Bắc. Bên cạnh các món ăn chủ đạo như nem, xôi, gà luộc, canh, chả…, người miền Nam còn bổ sung thêm cho mâm cỗ các món như đậu phộng, kẹo vừng đen...

Phương tiện cho ông Táo lên chầu trời

Theo phong tục, phương tiện cho ông Táo lên chầu trời cũng có sự khác biệt ở 3 vùng miền trên dải đất hình chữ S. Cụ thể, người dân miền Bắc thường sử dụng cá chép để làm đồ cúng lễ. Tuỳ theo gia chủ, cá chép có thể là cá chép sống hoặc cá chép giấy. Nếu sử dụng cá chép sống, gia chủ sẽ thực hiện việc phóng sinh sau khi cúng lễ ông Táo xong.

Mặt khác, người dân miền Trung không cúng ông Công ông Táo bằng cá chép. Thay vào đó, các gia đình ở đây thường cúng bằng một con ngựa giấy có đủ bộ yên và cương.

Ở miền Nam, các gia đình thường sẽ cúng thêm áo và đôi hia bằng giấy. Tất nhiên, bộ mũ Táo quân sẽ không thể thiếu trong mâm cúng ông Công ông Táo.

Hy vọng bài viết này sẽ giúp bạn biết cúng ông Táo ở 3 miền khác nhau như thế nào để giữ mãi truyền thống văn hoá tốt đẹp của người Việt.

Xem thêm:

Những điều kiêng kỵ cần tránh khi cúng ông Công ông Táo mà bạn nên biết

Bạn đã biết cúng ông Công ông Táo vào ngày nào trong năm 2023 chưa?