Chất thải công nghiệp là gì? Khái niệm, phân loại và phương pháp xử lý hiệu quả

Khi mà các ngành công nghiệp phát triển mạnh mẽ ở nước ta, lượng chất thải phát sinh từ các nhà máy, xí nghiệp, khu công nghiệp cũng ngày một gia tăng. Đây là thách thức với môi trường đồng thời đặt ra yêu cầu cấp thiết trong công tác quản lý và xử lý chất thải. Vậy chất thải công nghiệp là gì? Bài viết này sẽ cung cấp thông tin toàn diện về khái niệm, phân loại và các phương pháp xử lý chất thải công nghiệp hiện nay.

Chất thải công nghiệp là gì? Tác động và cách xử lý hiệu quả

Chất thải công nghiệp là gì?

Theo khoản 12 Điều 3 Nghị định 08/2022/NĐ-CP, chất thải công nghiệp là gì được định nghĩa là chất thải phát sinh từ các hoạt động sản xuất, kinh doanh, dịch vụ. Bao gồm các dạng chất thải như:

• Chất thải nguy hại: Có tính độc hại, dễ cháy, dễ nổ hoặc có nguy cơ gây ô nhiễm nghiêm trọng.
• Chất thải cần kiểm soát: Chưa đến mức nguy hại nhưng cần giám sát chặt chẽ.
• Chất thải rắn thông thường: Phát sinh trong quá trình sản xuất như giấy, nhựa, kim loại phế liệu, gỗ...

Như vậy, câu trả lời đầy đủ cho vấn đề chất thải công nghiệp là gì chính là: mọi chất thải xuất hiện trong quá trình sản xuất, dịch vụ có thể gây ảnh hưởng đến môi trường nếu không được xử lý đúng cách.

Phân loại chất thải công nghiệp

Để xử lý hiệu quả, cần phân loại chất thải công nghiệp theo các tiêu chí cụ thể:

Theo trạng thái vật lý

• Chất thải rắn: Bụi bẩn, mảnh gạch, sắt thép vụn...
• Chất thải lỏng: Dầu, hóa chất, nước thải công nghiệp.
• Chất thải khí: Khí CO2, khí độc, khí nhà kính...

Theo tính chất nguy hại

• Chất thải nguy hại: Gây nguy cơ với sức khỏe con người và môi trường, ví dụ: axit, kim loại nặng, chất phóng xạ...
• Chất thải không nguy hại: Phế liệu thông thường, dễ tái chế hoặc xử lý.

Theo nguồn gốc phát sinh

• Công nghiệp hóa chất
• Công nghiệp chế biến thực phẩm
• Công nghiệp năng lượng
• Công nghiệp luyện kim...

Việc phân loại này giúp kiểm soát nguồn phát sinh, đồng thời tối ưu hóa quy trình xử lý phù hợp từng loại chất thải.

Phương pháp xử lý chất thải công nghiệp phổ biến

Để giảm thiểu tác động đến môi trường, việc xử lý chất thải công nghiệp là yếu tố bắt buộc. Dưới đây là các phương pháp được áp dụng phổ biến hiện nay:

Phương pháp thiêu đốt

Áp dụng cho chất thải nguy hại có khả năng cháy. Chất thải được đốt ở nhiệt độ cao, chuyển hóa thành khí và tro xỉ, giúp tiêu hủy hoàn toàn các thành phần độc hại.

Phương pháp cơ học

Sử dụng các thiết bị như bể lắng, bể lọc, bể đông tụ để loại bỏ hạt lơ lửng trong nước thải. Thường được áp dụng cho các cơ sở có nước thải công nghiệp chứa nhiều cặn bẩn.

Phương pháp hóa lý

Sử dụng phản ứng hóa học để xử lý chất thải như: trung hòa axit - bazơ, kết tủa kim loại nặng, oxi hóa các hợp chất hữu cơ...

Phương pháp sinh học

Áp dụng vi sinh vật như vi khuẩn, nấm men, tảo... để phân hủy các chất hữu cơ có trong chất thải. Đây là phương pháp thân thiện với môi trường, thường dùng trong xử lý nước thải.

Phương pháp điện hóa

Sử dụng dòng điện để tạo ra các phản ứng hóa học giúp phân hủy hoặc chuyển đổi chất thải thành các chất ít nguy hại hơn. Đây là công nghệ hiện đại nhưng yêu cầu đầu tư cao.

Vai trò của việc xử lý chất thải công nghiệp

Sau khi tìm hiểu chất thải công nghiệp là gì, chúng ta cần hiểu rõ vai trò của việc xử lý chất thải như sau:

• Bảo vệ môi trường: Giảm thiểu ô nhiễm không khí, đất, nước, các yếu tố sống còn của hệ sinh thái.
• Bảo vệ sức khỏe cộng đồng: Giảm thiểu các bệnh do tiếp xúc với hóa chất độc hại.
• Thể hiện trách nhiệm xã hội: Doanh nghiệp thực hiện tốt công tác xử lý chất thải sẽ góp phần vào sự phát triển bền vững của cộng đồng.

Tăng uy tín doanh nghiệp: Doanh nghiệp tuân thủ quy định về môi trường dễ thu hút đầu tư, tạo dựng hình ảnh tích cực trong mắt người tiêu dùng.

Quy trình vận hành lò đốt chất thải công nghiệp

Để đảm bảo an toàn và hiệu quả, việc vận hành lò đốt chất thải công nghiệp phải tuân theo quy trình nghiêm ngặt theo quy chuẩn QCVN 30:2012/BTNMT:

Quy trình khởi động

• Khởi động hệ thống xử lý khí thải.
• Sấy nóng vùng đốt sơ cấp lên trên 300°C, vùng đốt thứ cấp trên 800°C.
• Nạp chất thải không nguy hại có nhiệt trị cao để duy trì nhiệt độ.
• Sau đó mới được nạp chất thải nguy hại.

Quy trình kết thúc

• Ngừng nạp chất thải, đốt hết phần còn lại.
• Tắt cấp nhiên liệu sau khi chất thải cháy hết.
• Ngừng hệ thống khi không còn khí thải.

Tuân thủ đúng quy trình này giúp đảm bảo chất thải được xử lý triệt để, tránh rò rỉ khí độc và giảm thiểu tai nạn lao động.

Tạm kết

Qua bài viết trên, chắc hẳn bạn đã có câu trả lời đầy đủ cho câu hỏi chất thải công nghiệp là gì. Đây là vấn đề nhức nhối trong quá trình phát triển công nghiệp hiện đại. Phân loại và xử lý đúng cách không chỉ giúp bảo vệ môi trường mà còn khẳng định trách nhiệm và uy tín của doanh nghiệp.

Nếu bạn quan tâm đến môi trường sống của bản thân và gia đình, đừng quên sắm cho mình một chiếc máy lọc không khí chất lượng tại FPT Shop để thanh lọc không gian sinh hoạt hằng ngày nhé:

• Máy lọc không khí

Xem thêm:

• Hậu quả của ô nhiễm môi trường: Mối đe dọa nghiêm trọng đối với sự sống và phát triển bền vững
• Ô nhiễm không khí là gì và những tác động nghiêm trọng đến sức khỏe con người hiện nay