Biên đạo là gì? Những tố chất cần thiết để trở thành một biên đạo múa chuyên nghiệp

Trên sân khấu, mỗi động tác đều ẩn chứa một câu chuyện được kể bằng ngôn ngữ cơ thể. Người vẽ nên câu chuyện ấy không ai khác chính là biên đạo. Nhưng biên đạo là gì và làm thế nào để trở thành một biên đạo múa chuyên nghiệp? Câu trả lời sẽ được bật mí ngay sau đây.

Biên đạo là gì?

Khi nhắc đến nghệ thuật biểu diễn, đặc biệt là trong lĩnh vực múa và nhảy hiện đại, một trong những vị trí không thể thiếu chính là biên đạo. Vậy biên đạo là gì? Biên đạo là người sáng tạo và dàn dựng các động tác, điều chỉnh kỹ thuật biểu diễn, đồng thời sắp xếp đội hình cho vũ công nhằm tạo nên một tiết mục hoàn chỉnh về cả hình thức lẫn cảm xúc.

Trong tiếng Anh, biên đạo múa được gọi là choreographer - người đứng sau thành công của những tiết mục nổi bật trên sân khấu. Họ chính là người biến âm nhạc thành chuyển động, cảm xúc thành hình thể, và mỗi động tác đều mang dấu ấn sáng tạo riêng biệt của họ.

Hãy cùng điểm qua một số tên tuổi đã góp phần định hình ngành múa tại Việt Nam và thế giới:

• Fred Astaire (1899-1987): Huyền thoại của Hollywood, ông vừa là biên đạo múa, vừa là vũ công, ca sĩ và diễn viên tài năng.
• Dương Lệ Bình (1958): Biên đạo múa nổi tiếng của Trung Quốc, hiện là Phó Chủ tịch Hiệp hội Vũ đạo Trung Quốc.
• Nguyễn Thị Hoài Anh (1982): Nghệ sĩ múa tiêu biểu, được biết đến với nhiều tác phẩm sân khấu ấn tượng.
• NSND Chu Thúy Quỳnh (1941): Một trong những biểu tượng của ngành múa Việt Nam, từng giữ chức Chủ tịch Hội Nghệ sĩ Múa Việt Nam.
• Quang Đăng (1989): Vũ công kiêm biên đạo trẻ, nổi bật với “Vũ điệu rửa tay” đình đám trong chiến dịch phòng chống dịch COVID-19.

Yêu cầu cần có của một biên đạo là gì?

Biên đạo không chỉ đơn giản là người sáng tạo ra những động tác vũ đạo, mà còn là người giữ vai trò kết nối nghệ thuật biểu diễn với cảm xúc khán giả. Chính vì vậy, để trở thành một biên đạo múa chuyên nghiệp, không thể thiếu kiến thức chuyên môn vững vàng cùng những tố chất đặc biệt trong tư duy nghệ thuật.

Kiến thức chuyên môn cần có

Một biên đạo giỏi phải am hiểu sâu sắc về các phong cách múa và nhảy, có khả năng thiết kế động tác, bố trí đội hình, dàn dựng tiết mục và xây dựng kịch bản sân khấu một cách hợp lý. Bên cạnh đó, họ cũng cần có kiến thức cơ bản về âm nhạc, ánh sáng, bố cục sân khấu để tạo nên một màn trình diễn trọn vẹn.

Ngoài ra, khả năng làm việc với vũ công, từ hướng dẫn đến truyền đạt tinh thần bài múa là yếu tố then chốt giúp biên đạo chuyển tải cảm xúc một cách hiệu quả. Có thể nói, biên đạo chính là người "thổi hồn" vào từng chuyển động, khiến khán giả không chỉ xem mà còn cảm nhận được nội dung sâu sắc của tiết mục.

Tố chất cần thiết của một biên đạo

Mặc dù năng khiếu nghệ thuật là nền tảng quan trọng, nhưng để trở thành một biên đạo thành công, bạn cần sở hữu những tố chất sau:

• Cảm thụ âm nhạc tốt: Biết lắng nghe và hiểu rõ nhịp điệu để chuyển hóa thành chuyển động phù hợp.
• Sáng tạo và tư duy nghệ thuật: Luôn có ý tưởng mới mẻ, biết cách xây dựng tiết mục độc đáo, không rập khuôn.
• Yêu thích âm nhạc và vũ đạo: Niềm đam mê sẽ là nguồn năng lượng để bạn duy trì cảm hứng lâu dài với nghề.
• Thẩm mỹ và tư duy logic: Biết kết hợp giữa cái đẹp và tính hiệu quả trong từng bước dàn dựng.
• Sức khỏe dẻo dai: Giúp bạn theo kịp lịch luyện tập và sáng tạo không ngừng nghỉ.
• Kỹ năng làm việc nhóm: Có khả năng phối hợp tốt với vũ công, nhạc công, kỹ thuật viên sân khấu.
• Giao tiếp rõ ràng: Truyền đạt ý tưởng và chỉ đạo dứt khoát, giúp đội ngũ hiểu đúng tinh thần bài diễn.

Cần học gì để trở thành biên đạo múa, biên đạo nhảy chuyên nghiệp?

Trên hành trình trở thành một biên đạo múa chuyên nghiệp, việc học tập bài bản là điều không thể thiếu. Dưới đây là các môn học và nội dung đào tạo cốt lõi mà người theo đuổi nghề biên đạo cần nắm vững:

• Kỹ thuật vũ đạo: Môn học này giúp sinh viên rèn luyện kỹ năng vận động, điều phối cơ thể và thực hành các kỹ thuật múa từ cơ bản đến nâng cao.
• Lý thuyết về vũ đạo: Trang bị cho người học kiến thức nền về lịch sử, sự phát triển và đặc điểm của các loại hình múa, từ cổ điển đến hiện đại, qua đó hiểu sâu sắc về bối cảnh văn hóa trong biểu diễn.
• Sáng tác và biên đạo múa: Là môn học trọng tâm để hình thành tư duy sáng tạo vũ đạo. Người học sẽ được hướng dẫn cách xây dựng ý tưởng, kết hợp động tác, bố cục đội hình và truyền tải thông điệp qua chuyển động.
• Sân khấu và ánh sáng: Cung cấp kiến thức về bố trí sân khấu, thiết kế ánh sáng, âm thanh và cách tạo không gian biểu diễn hiệu quả. Đây là yếu tố hỗ trợ biên đạo kiểm soát toàn diện phần trình diễn trên sân khấu.
• Âm nhạc và nhạc lý: Học phần này giúp sinh viên hiểu rõ nhịp điệu, cấu trúc bài nhạc và cách hòa quyện chuyển động cơ thể theo âm thanh. Một biên đạo giỏi cần có khả năng cảm nhạc tốt để tạo ra tiết mục hài hòa và truyền cảm.
• Kinh doanh trong nghệ thuật: Trang bị kỹ năng quản lý dự án, tổ chức chương trình nghệ thuật và xây dựng hình ảnh cá nhân. Biên đạo ngày nay không chỉ là nghệ sĩ mà còn là người biết cách phát triển sự nghiệp một cách chuyên nghiệp.

Nên học ngành biên đạo múa ở trường nào?

Nếu bạn thực sự đam mê nghệ thuật biểu diễn và mong muốn trở thành một biên đạo múa chuyên nghiệp, việc lựa chọn môi trường đào tạo phù hợp là điều rất quan trọng. Hiện nay, tại Việt Nam, một số trường đại học và cao đẳng đang đào tạo ngành biên đạo múa với chương trình bài bản và đội ngũ giảng viên có chuyên môn cao.

Dưới đây là một số cơ sở đào tạo uy tín mà bạn có thể tham khảo:

• Trường Đại học Sân khấu - Điện ảnh Hà Nội
• Trường Đại học Sân khấu - Điện ảnh TP. Hồ Chí Minh
• Trường Đại học Văn hóa Nghệ thuật Quân đội
• Trường Cao đẳng Văn hóa Nghệ thuật Quân đội
• Trường Cao đẳng Văn hóa Nghệ thuật TP. Hồ Chí Minh

Ngành Biên đạo múa tại các trường này có mã ngành là 7210243. Về phương thức tuyển sinh, thí sinh có thể đăng ký xét tuyển theo một số tổ hợp môn phổ biến như:

• S00: Ngữ văn, Năng khiếu Sân khấu Điện ảnh 1, Năng khiếu Sân khấu Điện ảnh 2
• S01: Toán học, Năng khiếu 1, Năng khiếu 2
• N03: Ngữ văn, Kiến thức ngành, Chuyên môn Biên đạo tại chỗ

Tạm kết

Qua bài viết, chắc hẳn bạn đã phần nào hiểu rõ biên đạo là gì và vì sao nghề này lại đòi hỏi nhiều yếu tố chuyên môn lẫn cảm xúc đến vậy. Để trở thành một biên đạo múa chuyên nghiệp, bạn cần hội tụ đủ kiến thức nền tảng, kỹ năng sáng tạo và tinh thần nghệ thuật mạnh mẽ. Đây không chỉ là công việc tạo ra chuyển động, mà còn là hành trình kể chuyện bằng ngôn ngữ hình thể, chạm đến cảm xúc khán giả một cách tinh tế và sâu sắc.

Đối với sinh viên theo học ngành nghệ thuật, một chiếc laptop gọn nhẹ, cấu hình ổn định là công cụ hỗ trợ đắc lực trong việc dựng bài, biên kịch hoặc xử lý video múa. Tại FPT Shop, bạn có thể dễ dàng lựa chọn nhiều mẫu laptop sinh viên giá rẻ phù hợp với túi tiền, thiết kế đẹp và đủ mạnh để đáp ứng các nhu cầu học tập đa dạng.

• Laptop sinh viên giá rẻ

Xem thêm:

• Ngành vi mạch bán dẫn là gì? Cơ hội nghề nghiệp sau khi ra trường
• Điểm mặt các ngành nghề hot hiện nay, khám phá xu hướng cơ hội nghề nghiệp