Applet là gì? Tìm hiểu toàn diện về Java Applet, vòng đời, ứng dụng và lý do công nghệ này biến mất

Trong suốt một thời gian dài, Java được xem là nền tảng lý tưởng để phát triển ứng dụng đa nền tảng. Một trong những công cụ nổi bật được Java triển khai chính là Applet – từng là “cửa sổ động” của các trang web trước kỷ nguyên HTML5. Vậy applet là gì, hoạt động ra sao và vì sao dù từng phổ biến, công nghệ này lại dần biến mất khỏi thế giới lập trình hiện đại? FPT Shop sẽ cùng bạn tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.

Applet là gì? Khái niệm và sự ra đời của ứng dụng Java mini

Applet là một chương trình nhỏ được viết bằng ngôn ngữ lập trình Java và được nhúng vào trang web để chạy trực tiếp trên trình duyệt của người dùng. Các applet này được biên dịch thành Java bytecode và chạy nhờ Java Virtual Machine (JVM).

Được giới thiệu vào năm 1995 cùng với sự ra đời của Java, Applet từng là công cụ chủ lực để tạo ra các nội dung động trên website như trò chơi đơn giản, biểu đồ tương tác hoặc trình phát âm thanh/video.

Khác với ứng dụng độc lập (application), Applet không yêu cầu người dùng cài đặt thủ công – chỉ cần trình duyệt hỗ trợ Java là có thể thực thi. Tuy nhiên, sau nhiều thay đổi về bảo mật và công nghệ, Applet đã bị ngừng hỗ trợ hoàn toàn vào năm 2017.

Cách hoạt động và vòng đời của Java Applet

Để hiểu rõ applet là gì trong thực tiễn, hãy cùng điểm qua các sự kiện chính cấu thành nên vòng đời của một Java Applet:

1. init() – Khởi tạo

Đây là phương thức đầu tiên được gọi khi applet được tải lần đầu. Nhiệm vụ của init() là khởi tạo biến, tài nguyên và các thành phần giao diện cần thiết.

2. start() – Bắt đầu

Sau khi init() hoàn tất, start() sẽ được gọi mỗi khi applet hiển thị lại trên trang. Nếu người dùng quay lại tab chứa applet, start() cũng sẽ được gọi lại để tiếp tục quá trình hoạt động.

3. stop() – Dừng

Khi người dùng rời khỏi trang hoặc tab có chứa applet, stop() sẽ được kích hoạt để tạm ngừng các hoạt động đang diễn ra. Trình duyệt sẽ gọi lại start() nếu applet được hiển thị trở lại.

4. destroy() – Hủy bỏ

Khi applet bị xóa vĩnh viễn khỏi bộ nhớ, destroy() sẽ được gọi để giải phóng tài nguyên và dọn dẹp các đối tượng không còn sử dụng.

5. paint(Graphics g) – Vẽ giao diện

Được gọi mỗi khi giao diện của applet cần được cập nhật lại – ví dụ khi thay đổi kích thước trình duyệt hoặc cập nhật dữ liệu động. Đây là nơi xử lý hiển thị hình ảnh, văn bản hoặc biểu đồ.

Lớp Applet trong Java: Cấu trúc và chức năng chính

Tất cả các Applet đều là lớp kế thừa từ java.applet.Applet. Lớp này cung cấp nhiều phương thức hỗ trợ xử lý hiển thị, tương tác và lấy dữ liệu từ trình duyệt. Các chức năng tiêu biểu của lớp Applet:

• Thu nhận tham số đầu vào từ HTML (qua thẻ <param>).
• Ghi nhận đường dẫn tài nguyên từ trình duyệt.
• In trạng thái ứng dụng lên thanh trạng thái trình duyệt.
• Tải và phát hình ảnh, âm thanh, hoặc thậm chí video.
• Khởi tạo lại giao diện theo kích thước hoặc trạng thái mới.
• Cung cấp thông tin về phiên bản, tác giả, bản quyền applet.

Tất cả các phương thức init(), start(), stop(), destroy() đều có thể được ghi đè (override) để tạo nên các applet tùy biến, phục vụ nhiều mục đích khác nhau trên trang web.

Ưu điểm và hạn chế của Applet là gì?

Ưu điểm nổi bật

• Tương thích đa nền tảng: Miễn là trình duyệt hỗ trợ JVM, Applet có thể chạy trên Windows, Linux, MacOS,…
• Không cần cài đặt: Người dùng không cần tải hay cài ứng dụng – chỉ cần trình duyệt có Java plugin.
• Hỗ trợ đa phương tiện: Có thể tích hợp âm thanh, hình ảnh, tương tác động trên web.
• Thực thi nhanh: Applet tải từ máy chủ về một lần và có thể chạy lại nhiều lần mà không cần tải lại.
• Bảo mật kiểm soát: Không thể truy cập hệ thống người dùng trái phép nhờ sandbox của JVM.

Nhược điểm lớn

• Bảo mật hạn chế: Vì bị sandbox hóa, applet không thể truy cập file hệ thống hoặc tài nguyên sâu.
• Yêu cầu Java plugin: Các trình duyệt hiện đại đã loại bỏ Java plugin, khiến applet không còn hoạt động.
• Không tương thích di động: Applet không chạy trên các thiết bị iOS, Android.
• Tải nặng và phức tạp: So với HTML5 hoặc JavaScript, applet có cấu trúc nặng nề hơn, khó bảo trì.
• Bị khai tử: Do các rủi ro bảo mật và sự phát triển của công nghệ web hiện đại, Oracle đã ngừng hỗ trợ Applet từ Java 9 trở đi.

So sánh Applet và Application: Khác biệt ở đâu?

Vì sao Applet biến mất dù từng phổ biến?

Khi công nghệ web phát triển mạnh với HTML5, CSS3 và JavaScript, các tính năng trước đây từng là thế mạnh của Applet đã có giải pháp thay thế gọn nhẹ, an toàn và dễ triển khai hơn.

Thêm vào đó, các vấn đề bảo mật nghiêm trọng từ Java plugin khiến hầu hết trình duyệt lớn như Chrome, Firefox, Safari… đồng loạt ngừng hỗ trợ Applet từ năm 2017. Đây là dấu chấm hết cho một công nghệ từng giữ vai trò lớn trong thời kỳ đầu của web động.

Kết luận

Qua bài viết này, bạn đã hiểu rõ applet là gì, vòng đời hoạt động của Java Applet, cũng như những lợi ích và giới hạn của công nghệ này trong bối cảnh web hiện đại. Mặc dù đã bị thay thế bởi các công nghệ mới, Applet vẫn là một chương đáng nhớ trong lịch sử lập trình Java và là tiền đề cho các khái niệm lập trình hướng sự kiện ngày nay.

Nếu bạn đang học lập trình hoặc tìm kiếm thiết bị phù hợp để code mượt mà, hãy ghé FPT Shop để chọn mua laptop chuyên cho developer, với hiệu năng mạnh mẽ và độ ổn định cao. Xem nhanh tại đây: 

Laptop đồ họa

Xem thêm: 

• Java EE: Nền tảng toàn diện cho phát triển ứng dụng doanh nghiệp quy mô lớn và các ứng dụng thực tế
• Java SE là gì? Tìm hiểu toàn diện về Java SE, thành phần, tính năng và ứng dụng trong phát triển phần mềm